فلسفه بمثابه راه

مطلب زیر در سایت آقای مصطفی نصیری آمده که ما برای اطلاع خوانندگان از پیوند زیر نقل کرده ایم http://barannasr.blogfa.com/post-35.aspx

اندیشۀ سیاسی مارکس ـ جلسه هشتم

مفهوم ماتریالیزم مارکس با استفاده از امکان منحصر به فرد زبان آلمانی گفت که آگاهی عبارت از آگاه بودن است و نتیجه بسیار مهمی از این جمله گرفت و آن تقدم واقعیت بر فکربود، البته این تقسیم بندی کم وبیش قبل ازمارکس هم میان برخی فلاسفه ایدئالیست وجود داشت اما مارکس بیش از دیگران این مسئله را ذیل دو مقوله هستی و اندیشه ساده کرد و طبیعی است که به عنوان یک ماتریالیست معتقد به تقدم و اصالت واقعیت یا بیرون بر فکر و ذهن است و ماتریالیزم هم به یک معنی ...

اندیشۀ سیاسی مارکس ـ جلسۀ هفتم

رساله مسئله یهود از دیگرنوشته های مهم مارکس است که در آن رابطه دولت وجامعه مدنی را برای اولین بار مورد بررسی قرارداده و رساله ای است که از دیدگاه گذار از بحث ایدئولوژی دینی یا دین به اندیشه سیاسی بویژه دولت جدید اهمیت دارد که آن را دولت سرمایه داری می نامد.

اندیشۀ سیاسی مارکس - جلسه ششم

مارکس مسئله بسیار پیچیده دین را ساده گرفته است، مسئله ریشه کن کردن دین یک عمل بیهوده است زیرا دین از جمله ریشه هایی است که هر قدر هم از عمق قطع شود باز جوانه می زند. به نظر می رسد مسئله اصلی فهمیدن سازوکار عملکرد دین و یا تمام ایدئولوژیها و ماندگاری آنهاست که مبتنی بر دلایل پیچیده است نه زدن ریشه دین

اندیشۀ سیاسی مارکس - جلسه پنجم

جامعه مدنی شرط وجود دولت است اما دولت هم شرط وجود جامعه مدنی است، یعنی جامعه مدنی به مفهوم لیبرالی موقعی محقق می شود که دولت وجود داشته باشد واگردولت وجود نداشته باشد جامعه مدنی ازهم می پاشد.

اندیشۀ سیاسی مارکس - جلسه چهارم

در ایران هم تحولی صورت نخواهد گرفت مگر اینکه خود ایران موضوع یک تأمل جدی فلسفی باشد. برخی (ازجمله آقای ملکیان)، از اینکه ایران باید موضوع یک بررسی فلسفی باشد، اظهار شگفتی کرده و مشکل اصلی را معنویت دانسته اند. در جواب باید گفت ایران همان جایی است که باید باشد تا معنویت در آن جای گیرد، به تعبیر دیگر ایران همان ذاتی است که معنویت و چیزهای دیگر بر آن عارض می شود.

اندیشۀ سیاسی مارکس - جلسه سوم

این قانون است که بی هوس حکم می راند در حالیکه افراد تحت تاثیرهوس‌هایشان حکم می رانند. این نظریه در قرون وسطی و همینطور در دنیای جدید بعد از ماکیاولی، فلسفه های حقوق را درغرب شکل داده است.

اندیشۀ سیاسی مارکس ـ جلسه دوم

قبلا در باره دولت هگلی گفتیم که کار دولت این است که شهروندان متشتّت و از هم گسیخته با منافع متفاوت در جامعه مدنی را در یک ساحت بالاتر از جامعه مدنی، یکپارچه کند. چون جامعه مدنی جامعه ای است که در آن، اتحادیه های صنفی، مصالح و منافع خویش را دنبال می کنند

اندیشۀ سیاسی مارکس

در نظریه هگل تباینی بین دولت و ملت وجود ندارد و نه تنها وجود ندارد بلکه نمی‌تواند وجود داشته باشد، و ما چون چنین دولتی نداشتیم بنابراین در کشور ما، دولت و ملت هرکدام ساز خود را می زدند که یکی ازموارد بسیارجالب و تامل برانگیز آن حادثه سقوط اصفهان بدست افاغنه است که وقتی اشغالگران افغان وارد کرمان می‌شدند مردم کرمان به تماشای اشغال کنندگان (چه بسا اظهار شادمانی) و به تعبیری به تماشای سقوط خود پرداختند

دربارۀ سنت مداری

سنت‌مداری، مانند عرفان و تصوف و زهد دنیاستیز، برای گروهی از مردم خوب است، اما برای کشور مضرر! وانگهی، به نظر من، به عنوان ایدئولوژی تجددستیز، تلاشی است بی‌حاصل و محتوم به شکست.

سفر از ممالک محروسه به فدرالیسم قومی

این روزها، بهره گیری از «ممالک محروسه ایران»، چه از سوی آن دسته از هواداران ایران فدرال که با انگیزه پایان دادن به نابرابری ها در ایران از راهکار فدرالیستی و استان گردانی پشتیبانی می کنند، و چه از سوی کسانی که در سوداهای دیگری هستند و بهای چندانی به یگانگی و ماندگاری ایران نمی دهند، سخت روان گشته است.

« کشور را نمی توان چریکی اداره کرد »

در تهران مهرنامه به همت محمد قوچانی انتشار یافته است که در آن مصاحبه ای نیز با دکتر طباطبایی وجود دارد. متن کامل آن را برای اطلاع می آوریم

ولايت فقيه سه راه بيشتر ندارد

اقليت محضی از فقها به ولايت فقيه و اقليت کوچکتری قائل به نظريه ولايت مطلقه فقيه هستند. اکثر فقهای شيعه به اين نظر باور ندارند. چه در ميان فقهای معاصر چه در ميان فقهای گذشته. يکی از بزرگترين فقيهانی که درباره ولايت فقيه صريحا اظهار نظر کرده است و بی شک سواد او از تمام فقهای معاصر اعم از رهبر و بنيانگذار و ادامه دهنده و مراجع بالاتر است ....مرحوم آخوند ملا محمد کاظم خراسانی صاحب کفایة الاصول است. ....ايشان رهبر دين نهضت مشروطه بوده است و مطلقا به ولايت فقيه قائل نبوده است. درست بر خلاف مرحوم آيت الله خمينی که به ولايت مطلقه فقيه قائل بودند ايشان حتی در حوزه عمومی، در امور حسبيه هم به ولايت فقيه قائل نبودند. معتقدند و صريحا نوشته اند در زمان غيبت حکومت از آن جمهور مسلمين است. از اين صريحتر؟

گزارش درسگفتارهای طباطبايی-3 ـ ماکیاولی و شهریاری نوآیین

ماکیاولی در ادامه جمله نخست از فصل یکم وقتی گفت دولت ها دو نوع هستند یا جمهوری یا شهریاری اضافه می کند؛ «شهریاری ها یا از پدر به پدر ارث رسیده اند یا نوبنیاد هستند.

گزارش درس گفتارهای سيدجواد طباطبايی- 2 ـ ماکياولی آغازگر انديشه سياسی جديد

ماکیاولی در آن دوران در بیرون از فلورانس در تکه زمین کوچکی که داشت کار می کرد و هر روز لباس کار می پوشید و در گل و لای و بعد به قهوه خانه می رفت و با آدم های معمولی تا عصر روزگار می گذراند و عصر به خانه برمی گشت و لباس های انباشته از گل و لای را از تن درمی آورد و لباس فاخر رومیان کهن را می پوشید و به حجره کار خود وارد می شد و در آنجا به مدت چهار ساعت با بزرگان به گفت وگو می پرداخت و از آنها یاد می گرفت که چه گفته اند و به چه ترتیبی سیاست را دیده اند و عمل و کارهای گذشتگان را از نوشته های آنها یاد می گرفت.

گزارش درس گفتار سيدجواد طباطبايی «1» ـ در دفاع از ماکياولی

ماکیاولی بسیار پیچیده و در عین حال آسان است؛ آسان است برای کسی که بتواند در ماهیت و طبیعت اندیشه او وارد شود و از سویی مشکل است برای کسی که از بیرون مناسبات به او نگاه کند و به ویژه اینکه اگر بخواهیم ماکیاولی را از طریق نوشته های اخلاقی یا نیمه دینی اخلاقی مورد بررسی قرار دهیم که عمده نوشته ها بدین گونه است.

روايت چيرگي جديد بر قديم

بعد از مشروطه یک ناحیه جدید نیز در نظام سنت مان ایجاد شد و قانون مطرح شد. این یک مفهوم جدید بود که در نصوص گذشته وجود نداشت.» طباطبایی با اشاره به فکر غربی و مفاهیمی همانند قانون که نص چهارم سنت ما را شکل می دهد و ارتباط آن با اتفاق انقلاب مشروطه گفت؛ «از سه نص نخست مشروطه برنمی آمد، بلکه مشروطه از تحولی دیگر و از نص دیگر نشات گرفته است. مشروطه یعنی حکومت قانون.»

انقلاب ناتمام ایران

به مشروطیت باید در تمامیت آن نگریست، با همه كاربردهایش. مشروطه یك چهارچوب حقوقی معمولی نیست كه بنابر اقتضای موقع مورد تعبیرات مختلف قرار گیرد. این یك فلسفه حكومت است، بر اساس نیازها و اوضاع و احوال خاص ایران. در صورت واقعی خود، مشروطه از عدالت اجتماعی و توسعه اقتصادی جدائی ناپذیر است.

تجدد سیاسی یعنی حكومت قانون

من جنبۀ حقوقی مشروطیت را برجسته کرده‌ام. بلی! تجدد سیاسی، یعنی حکومت قانون، مگر می‌شود حکومت قانون بدون تدوین مجموعه‌های قانونی و نظام حقوقی تحقق پیدا کند. ایراد من به همۀ کسانی که تاریخ مشروطیت را نوشته‌اند، حتی فریدون آدمیت، این است که از این نکتۀ اساسی غفلت کرده‌اند.

مفهوم عدالت در انديشه ى سياسى ابن خلدون

مفهوم عدالت در كانون هر انديشه ى فلسفى در باره ى سياست قرار دارد. به جرئت مى توان گفت كه اختلاف در آراءِ بسيارى از انديشمندان سياسى به اختلاف دريافت آنان از اين مفهوم باز مى گردد، و اگر بتوان اين اختلاف دريافت را به درستى توضيح داد، راه تبيين اختلاف آراء نيز به طور عمده هموار مى شود. شكّى نيست كه اختلاف ميان دو فيلسوف پر آوازه ى يونانى، افلاطون و ارسطو، در مجموع به دريافت متفاوت آنان از مفهوم عدالت باز مى گردد