«من دخترِ زمانه و زبانِ سرزمينمم»

سرنوشت زنان، در سده ای که برما و ملک ما گذشت، زيرو بم به خود بسيار ديده است ـ بيش از سرنوشت مردانمان. در آغاز قرن زن ايرانی پرده پوش بود و در جهل به سر می برد: به آزادی های نسبی کم کم دست يافت و خرده خرده به امکانات و اهميت نقشش در جامعه آگاه شد؛ از نيمه های قرن به اين سو در اکثر زمينه ها درخشيد؛ تا در آخر قرن باز به بند اسارتی گرفتار آمد که دوباره کفن پوشش کرد و نيم مرد به حسابش آورد. سرنوشت غريبی است اين سرنوشت ـ انصاف!

اوباما، غزه، و درس‌هائی که رژیم اسلامی می‌گیرد

سیاست خارجی سراسر قلمرو داد و ستد است؛ ما از هیچ فلسطینی سودی نبرده‌ایم و انتظار سودی نمی‌توانیم داشته باشیم؛ بر عکس فلسطینی‌ها به رغم کمک‌های ما در همه جا بر ضد ایران موضع گرفته‌اند و می‌گیرند.

ایران چیزی جدا از همه ایرانیان نیست

ایران چیزی جدا از همه ایرانیان نیست. اگر بر این مبنای تحلیلی با موضوع روبرو شویم دیگر نمی‌توان در میان ایرانیان از خودی و غیرخودی سخن گفت. هر ایرانی که در تمدن‌سازی و یا حفاظت و پاسداری میراث مادی و غیرمادی این مرز و بوم نقشی ایفا کرده یا می‌کند ایرانی است.

ملت شدن روی کاغذ نیست

اینکه هرگاه یک جمع انسانی احساس ملت بودن کرد ملتی است و می‌باید بنا به اصل تعیین سرنوشت با آن رفتار کرد نمونه کاملی از ساده کردن قضایا و بازیگوشی با سرنوشت افراد و ملت‌هاست. اگر این اصل را بپذیریم هر روز شاهد تشکیل و از هم پاشیدن "ملت"ها خواهیم بود.

رابطه دولت و ملت و معنای حق تعیین سرنوشت

خوب می‌دانید که برخلاف اقلیت ناچیز کج‌اندیشان، مطلقا در پی "تقسیم و تکه تکه کردن ملت" ایران نیستم. نه اینکه گمان کنید صرفا به خاطر چپ بودن‌ام- که منطقا وحدت ملی را به تفرق ناسیونالیستی ترجیح می‌دهد - است که چنین رویکردی را بر گزیده‌ام، بلکه بیش از همه ناشی از واقع‌گرایی تاریخی‌ام است که بر حفظ وحدت ایران تاکید دارم. زیرا که معتقدم در ایران گذشته هم مردم این سرزمین تکه‌های مجزا از هم نبوده‌اند که چسبیده با زور بیکدیگر باشند و یا که ساختار قومی ایران هرگز از نوع موزائیسم نوع تزاری یا عثمانی نبوده است؛

نگاهی به هفتمين کنگره حزب مشروطه ايران

مهمترین مطالبی که در کنگره مورد تأکيد قرار گرفت؛ تعهد حزب به دمکراسی لیبرال برای آینده ایران، و دفاع از یک پارچگی و استقلال ایران در برابر جدائی خواهان و نیروهای که امروز خود را هویت طلب می نامند.

جنگهای ایران و روسیه، نخستین آوردگاه برخورد با تمدن مدرن

گفتگوی زیر که توسط مجله فردوسی در ایران با آقای علی‌اصغر حقدار صورت گرفته، جهت درج در سامانه تلاش در اختیار ما قرار داده‌ شده است.

در سالروز ۸۰ سالگی او

شامگاه شنبه بیست و هفتم سپتامبر امسال (۲۰۰۸ میلادی)، جشن هشتادمین سالگرد تولد داریوش همایون در یکی از هتل‌های شهر کلن آلمان برگزار شد. حدود صد نفر از روزنامه‌نگاران، دانشگاهیان، فرهنگ‌ورزان و چهره‌های سیاسی سرشناس خارج از کشور، در این جشن حضور داشتند. تازه‌ترین کتاب داریوش همایون (روزگار من) همراه با آخرین شماره نشریه تلاش (ویژه داریوش همایون) هدیه‌ای بود که کانون فرهنگی و سیاسی تلاش، به عنوان برگزار کننده جشن، تقدیم همایون و حاضران کرد.

چرا به ترجمه روی آوردم ؟

عقب‏ماندگى‏هاى ما در این کشور و بلاها و مصائبى که از ایام پیشین بر سر ما آمده، احیاناً از ناآگاهى ما بوده است، و هر کسى باید به قول قدیمى‏ها زکات علمش را به جامعه بپردازد تا به سهم خود به پیشبرد معرفت و آگاهى کمک کرده باشد. به این نتیجه رسیده بودم که پیشرفت‏هاى ما در زمینه مادى، هر قدر هم فراوان، به خودى خود کفایت نخواهد کرد و باید به فکر ساختن زیربناهاى فکرى و فرهنگى جامعه باشیم تا هم آن دستاوردها پایدار بماند و هم گام‏هاى بعدى را درست برداریم ...

كردستان : گذشته، حال و چالش‌های پیش رو

اشاره: احسان هوشمند؛ محقق و نویسنده اهل كردستان، فارغ‌التحصیل كارشناسی ارشد جامعه‌شناسی از دانشگاه شیراز است، وی از محققان و فعالان عرصة فرهنگی و سیاسی كشور می‌باشد و تاكنون مقالات و مطالبی در زمینه‌های روشنفكری دینی و چالش‌های قومی در مناطق كردنشین كشور در نشریات و روزنامه‌ها و كتب متعدد به چاپ رسانده است. احسان هوشمند به همراه محمد كریم اسدبیگی و جلال جلالی‌زاده سنگ بنای انتشار «هفته‌نامة سیروان» را به زبان كردی ـ فارسی در سال 1376در مناطق كردنشین كشور گذاردند و تا سال 79 از مسئولان شورای سیاستگذاری هفته‌نامة مزبور به‌شمار می‌رفت.

پرسش هايی از شخصيت های ادبي، فرهنگي، و اجتماعی درباره ميراث فرهنگی و طبيعی ايرانزمين

وظیفه هر ایرانی است که آنچه می تواند برای حفظ و ادامه ایران انجام دهد. نیاکان ما در درازای سه هزاره، زندگانی خود را سپر دفاع از ایران و ارزانی نگهبانی از "ایده" ایران کرده اند. این میهن ایرانی تنها، مرده ریگ آنان نیست؛ هدیه ما به آیندگان نیز هست.

گفت و گو

اشاره: احسان هوشمند کرد است اما زاویه نگرشش به مسائل کردستان عموماً با روشنفکران کرد متفاوت است. بارزترین نمود این تفاوت ویژه نامه چشم‌انداز ایران (کردستان همیشه قابل کشف) است که به گفته هوشمند شماره دوم آن هم به زودی روی پیشخوان کتابفروشی‌ها قرار خواهد گرفت. شاید بتوان هوشمند را به نوعی نماینده نسل جدید نخبگان قومی مرکزگرایی نامید که با روش و اسلوب جدید، راه پیشکسوتان نسل قدیم مانند احمد کسروی، غلامرضا رشید یاسمی و... را ادامه می‌دهند. برای آگاهی بیشتر از نظریات ایشان با هم این گفتگو را می خوانیم

تاريخ در محکمة انصاف - گفتگو با منيژة تيمور تاش

انسجام در نظرو هدف، عدم تناقض ميان حرف و عمل و بدور بودن از هرگونه عوام‌فريبي “روشنفكرانه”، از ويژگي‌های شخصيت سياسی تيمورتاش بود. ضروری دانستن خلع سلاح عمومی، دفاع از سركوب آشوب‌ها و طغيان‌ها، ايجاد نظميه وعدلية قوی و حمايت از تشكيل ارتش ملی، در اصل حلقه‌های به هم پيوستة يك سياست يكپارچه و روشن در جهت ايجاد يك جامعة آرام، و امن بود كه از نظر وی تنها سياست اصولي و پيش‌شرط تأمين استقلال از يك سو و تأمين نان وكار براي مردم از سوی ديگر به حساب می‌آمد

اندیشه - نه کینه‌توزی، نه تصفیه‌حساب

آنچه درپی می‌آید، گفت‌‌وگویی است با شوكت بر سر روش‌ او در تاریخ‌نگاری و گفت‌وگوهای‌اش و نیز بررسی نقدهایی كه كارهای او برانگیخته است.

سنت، نگاه وارونه

مصاحبه حاضر، حاصل گفتگويى طولانى با دكتر سيدجواد طباطبايى در زمينه هاى گوناگون است. نظر به اهميت ‏بحث‏ سنت و تجدد، آن بخش از گفتگوى مزبور كه به اين موضوع مربوط مى شود، در اينجا به محضر دانشوران ارجمند تقديم مى گردد.

دوران رضاشاه و تحولاتف چشم‌گیر جامعة ایران

انتشار دو اثر ارزشمند “ایرانیان و اندیشة تجدد” و “برلنی‌ها” توسط دكتر جمشید بهنام, در زمینة تحلیل تاریخ مشروطیت از شكل‌گیری جنبش تا پایان دورة رضاشاهی, بر مبنای رویدادها و واقعیت‌های اجتماعی و استقبال گسترده از این دو اثر بیانگر گسترش نگاه فوق به تاریخ‌نگاری است. با آشنائی با دیدگاهها و نتایج پژوهشهای دكتر بهنام و با توجه به تلاقی موضوعی و تاریخی این دفتر تلاش با دو اثر ایشان، علاقمند شدیم پرسشهای خودرا با ایشان نیز در میان بگذاریم كه نتیجة آن گفتگوئی است كه خواندن آن به همراه دو كتاب “ ایرانیان و اندیشه تجدد” و “برلنی‌ها” را به همة خوانندگان علاقمند به دیدگاههای جدید به تاریخ معاصر ایران، توصیه می‌كنیم.

رژیم جمهوری اسلامی بیش از هر قدرت دیگر امنیت ملی کشور را به خطر افکنده

اگر رژیم اسلامی، سیاست تهاجمی خود را بر پایه ی "ناممکن" بودن حمله ی نظامی آمریکا بنا کرده، این فرض بسیار خطرناکی است. هر چند درگیری آمریکا در افغانستان و عراق و عدم تمایل اروپا به همراهی با آمریکا از "احتمال" حمله ی آن کشور به ایران کاسته است، اما هنوز قدرت تخريب هوایی و دریایی آن کشور، بدون نیاز به استفاده از نیروی زمینی، بسیار بالاست و برای ایران فاجعه بار تا حد درهم شکسته شدن یک پارچگی کشور، خواهد بود.

بازگشت به شرایط پیش از گزارش سازمان های اطلاعاتی امریکا

بیشترینه ای که ما برای جلوگیری از جنگ می توانیم نشان دادن ابعاد واقعی خطر به زمامداران اسلامی است که خود را فریب ندهند و ما را ناگزیر به سر کشیدن شوکران نکنند؛ و هشدار دادن به امریکائیان است که گول چلبی ها را نخورند و بدانند که مردم ایران حمله به جمهوری اسلامی را حمله به ایران می شمارند

بار تاریخی چهار دهه مبارزه و سازمان اکثریت ـ (بخش دوم) ـ رابطه آزادی و عدالت در انديشه چپ ايران

در انديشه چپ ايران، عدالت اقتصادی مورد نظر بود و از "شعار برابری"، همسان سازی طبقات و مساوات اقتصادی؛ مراد و مقصود نظر بود. می توان گفت؛ اصولا" عدالت حقوقی – حقوق بشر و برابر حقوقی شهروندی- در ايدئولوژی چپ ايران جائی نداشت!

درباره دمکراسی در ایران

بنیانگذاران اندیشه سیاسی مدرن، همان بنیانگذاران اندیشه اقتصاد مدرن هستند. از جان لاک تا منتسکیو، تا آدام اسمیت و دیگران. تا وقتی انسان آزاد نباشد که شیوه زندگی و شیوه معیشت خود را انتخاب کند، و مستقل از دولت زندگی خود را بگرداند و وابسته به دولت نباشد، آزادی اش معنی پیدا نمی کند.