Talashonline تلاش
صفحه نخست | ديدگاه | گفتگو | نگاه ژرف | فصلنامه تلاش | نشریات
برگشت
February 06, 2010شنبه 17 بهمن 1388
 

الگوی چینی نظام اسلامی

فرهاد یزدی
 

پیش از این که رژیم اسلامی به مدل چینی که امروزه زمزمه آن در محافل تندروی ایران به گوش می رسد، دست به اقدام حاد زند، نیاز دارد که به این تفاوت های اساسی توجه کند. خانه این رژیم بیش از این نئین است که با آتش بازی کند. هرگونه برخورد تند نه تنها پایان عمر این رژیم را شتاب می بخشد، بلکه می تواند بی ثباتی و نا ارامی را در ایران تا مرز جنگ داخلی پیش برد.

در تابستان سال 1989 موج دمکراسی خواهی در میان کشورهای کمونیست اروپای خاوری در گرفته بود. گورباچف، رهبر شوروی با کنار گذاردن آموزه برژنف، قصد مداخله نظامی در امور داخلی این کشورها را نداشت. همزمان در چین کمونیست نیز موج آزادی خواهی و اصلاحات سیاسی و به ویژه در میان دانشجویان، به شدت بالا گرفته شده بود. تنگ شیائوپنگ، رهبر چین خواستار اصلاحات اقتصادی و گذر از سیستم برنامه ریزی شده کمونیستی اقتصاد چین به اقتصاد آزاد بود. اما نه او و نه دیگر رهبران حزب کمونیست چین آماده اصلاحات سیاسی در کشور نبودند. با ازدیاد فعالیت های آزادی خواهی میدان تین مین (صلح آسمانی)، مرکز شهر پکن به فتح دانشجویان هوادار اصلاحات سیاسی در امده بود. در نهایت رویارویی نیروهای هوادار دمکراسی و حکومت چین به برخورد نظامی که طی آن تعداد نامعلومی از جوانان کشته شدند، خاتمه یافت. بنا به برداشت حزب کمونیست چین، تراژدی تین مین، نظام کمونیسستی را که از جانب نیروهای "امپریالیستی و کاپیتالیست غرب" تهدید می شد در چین حفظ کرد. اما نظام کمونیستی در کشورهای اروپای خاوری یکی پس از دیگری سقوط کردند و دولت های دمکرات شکل گرفتند.
این تصویری است که جمهوری اسلامی از وقایع سرنوشت ساز سال 1989 که به سقوط دیوار برلین و چند سال پس از آن به درهم پاشی اتحاد شوروی ختم شد، برای خود ترسیم کرده اند. نظام اسلامی که در فتح نیروهای امنیتی – نظامی و متحدان تندروی آنان در آمده، براین باور است که بدون در نظر گرفتن مصالح ملی، اگر در برابر جنبش سبز و تظاهر کنندگان موضع سخت به خود بگیرد، در نهایت با ارعاب و خشونت از مهلکه خواهد جست. از این رو موضع آشتی ناپذیر به خود گرفته و راه برخورد را، با تمام هزینه ای که برای ایران به همراه خواهد آورد، بر گزیده است. از فعالیت های آشتی جویانه دیگر اثری دیده نمی شود. به احتمال زیاد در پیش از فرا رسیدن 22 بهمن، آنان یکبار دیگر دست به اعدام زده و شاهد تهدید بیش از بیش نیروهای امنیتی – نظامی و همدستان آنان خواهیم بود.
رژیم اسلامی در محاسبه خود دچار چند اشتباه فاحش شده است که معادله را به ضرر آنان در خواهد آورد. در مقایسه با جو سال 1989 چین، ملت ایران در سال 2010 در سطح بسیار بالاتر سیاسی، فرهنگی و اقتصادی به سر می برد. ایران امروز به مراتب با جهان خارج چه از راه مسافرت، اینترنت و یا رسانه های جمعی، ارتباط گسترده تر دارد تا چین بیست سال پیش. ملت ایران به چنان آگاهی سیاسی رسیده است که مسایل جهانی و مسایل داخلی را به روشنی تجزیه و تحلیل کرده و از خیانتی که به آنان وسیله ی نظام اسلامی روا شده به طور کامل آگاه است. کشورهایی که در پیش از انقلاب از ایران عقب افتاده تر بودند، پس از سی و اندی سال امروز به مراتب از ایران پیش رفته تر هستند. سطح آگاهی ملی ایرانیان، در سطح بالاترین جهانی است. این خود فریبی است که اگر بخواهیم این ملت را با چین بیست سال پیش مقایسه کنیم.
با در نظر گرفتن جمعیت میلیاردی چین، حمایت فعال از جنبش دمکراسی خواهی در آن کشور، در صد بسیار کوچک تری از جمعیت را در بر می گرفت تا ایران 70 میلیونی امروز. جنبش سبز فعال در ایران اکثریت بسیار بزرگی از جمعیت کشور را در بر می گیرد. جمعیت فعال در جنبش دمکراسی خواهی چین، اقلیت کوچکی را تشکیل می دادند. اگر توده چین نیز هوادار این جنبش بودند، آنان اکثریت خاموش را تشکیل می دادند. ایران امروز اینچنین نیست. همه و همه در این جنبش حضور فعال دارند. در چین سال 1989 این دانشجویان و بخشی از جوانان بودند که محرک جنبش گردیدند و بهای آن را با خون خود پرداختند. امروز در ایران این تمامی ملت هستند، از هر طبقه و هر گروه سنی در این جنبش مشارکت داشته و موتور محرکه آن هستند. طبقه بندی سنی، اقتصادی، فرهنگی، شغلی و مذهبی در جنبش سبز ایران در این برهه صادق نیست.
ارتش چین یکپارچه در پشت رهبری حزب کمونیست ایستاده بود. نیروهای مسلح ایران چنین وضعیتی را ندارند. سلاخی های نظام اسلامی از ارتش ایران هنوز از خاطره ها محو نشده است. نظام اسلامی نمی تواند روی وفاداری ارتش در اطاعت بی چون و چرا از دستورات آنان حساب کند. به احتمال زیاد در یک برخورد تعیین کننده، کفه ارتش به سوی ملت متمایل خواهد شد، تا رژیم. سپاه پاسداران که ستون فقرات قدرت رژیم را تشکیل می دهد نیز به شدت قطبی شده و نمی توان با اطمینان گفت که تا چه موقع و تا چه اندازه از رژیم حمایت خواهد کرد. بخش بزرگی از سپاه نیز مانند جامعه ایران نمی تواند از وضع موجود راضی باشد. سپاه نمی تواند نقش خود را تنها به عنوان سرکوب کننده جنبش ملی که هر روزه نیز پر توان تر می شود، ادامه دهد. با گذشت زمان در عزم سپاه برای سکوب مردم خلل ایجاد خواهد شد. با ازدیاد دودلی در بدنه سپاه، انضباط نه چندان سپاه بیش از بیش درهم خواهد ریخت، به ویژه اگر رودررویی در سطحی بزرگ باشد، مانند آنچه در میدان تین مین رخ داد.
رهبران حزب کمونیست چین، عدم توافق و اختلاف نظر را در داخل خود بی سروصدا و بدون در گیری جنگ قدرت حل کردند. امروز جنگ قدرت به شدت در داخل رژیم در جریان است. رهبر رژیم به رهبری بدون هوادار بدل شده است. قدرت تعیین کننده این مقام، امروز به شدت سقوط کرده. گرچه هنوز هم شاید پرقدرت ترین فرد نظام باشد، حیطه اقتدار او به شدت محدود است. رئیس جمهور رژیم که از پشتیبانی رهبر و نیروهای امنیتی – نظامی برخوردار بوده، مدتی است که به دردسری برای همه بدل شده. حتا در داخل گروه تندروهای رژیم شکاف و چند دستگی همراه با وفاداری ها که به سرعت دگرگون می شود، به شدت به چشم می خورد.
تفاوت های گسترده دیگری میان آنچه در چین 1989 می گذشت و امروز ایران وجود دارد. اصلاحات اقتصادی چین در میان ملت محبوب بود. جمهوری اسلامی امروز بر علیه اصلاحات قیام کرده و از نظر ملت به شدت منفور است. اصلاحات اقتصادی چین، سطح زندگی را بالا برده بود. اقتصاد امروز ایران با تورم همراه با بی کاری شدید روبروست. سطح زندگی ملت، با وجود درآمد شگفت آور پنج سال گذشته نفت، رو به نزول گذارده. چین کمونیست در تاریخ چهل سال گذشته خود تا سال ،1989 به دست آوردهای بزرگ جهانی و علمی دست یافته بود. تاریخ جمهوری اسلامی، سراسر شکست بوده است. حزب کمونیست چین برای مشروعیت خود تا اندازه زیاد به ناسیونالیسم آن کشور تکیه می کرد. رژیم اسلامی تحقیر کننده ناسیونالیسم ایرانی بوده است.
پیش از این که رژیم اسلامی به مدل چینی که امروزه زمزمه آن در محافل تندروی ایران به گوش می رسد، دست به اقدام حاد زند، نیاز دارد که به این تفاوت های اساسی توجه کند. خانه این رژیم بیش از این نئین است که با آتش بازی کند. هرگونه برخورد تند نه تنها پایان عمر این رژیم را شتاب می بخشد، بلکه می تواند بی ثباتی و نا ارامی را در ایران تا مرز جنگ داخلی پیش برد.
پنجم فوریه 2010


جستجو در سامانه

آثـار:
دکتر جمشید بهنام
دکتر محمدرضا خوبروی پاک

برگشت

استفاده از مطالب "تلاش آنلاین" تنها با ذكر منبع و نام نويسنده مجاز است
صفحه نخست | تماس با ما